UDARNA SNAGA ISTINE - Kritički tekst Biblije
 
Wednesday
2016-12-07
8:34 AM
Welcome Guest
RSS
 
My site
Main Registration Login
Kritički tekst Biblije »
Site menu

Our poll
Rate my site
Total of answers: 33

Statistics

Total online: 1
Guests: 1
Users: 0

Login form

Kritički tekst Biblije

 

Šta je kritičko izdanje Biblije?

 

Najkraće govoreći, kritičko izdanje Biblije jeste ono koje uklanja sve greške u prepisivanju i razotkriva izvorni tekst. Tim se postupkom dobija tzv. textus receptus, odnosno prihvaćeni tekst. Svakako, ovako nešto uopšte nije lako napraviti: kako ja uopšte znam koje je čitanje ispravno? Postoje reči ili izrazi koji imaju nekoliko mogućih čitanja i teško je odgonetnuti koje je ono pravo, kakvo je izašlo iz pera biblijskog pisca.

Međutim, iako to nije lako odgonetnuti, ne radi se o nemogućoj misiji. Celokupni posao izgleda otprilike ovako:

·  Zbog obima posla, mora da se sastane više naučnika, odnosno više naučnih ekipa iz različitih oblasti.

·  Prikuplja se i analizira sva postojeća rukopisna građa.

·  Donose se strogi kriterijumi prihvatanja ispravnog čitanja.

·  I tek onda se prelazi na posao koji traje decenijama, tokom kojih se dobija sve čišći i čišći tekst.

Svakako, jedno je raditi na Starom zavetu, drugo na Novom. Nikada neće isti čovjek raditi i na jednom i na drugom području.

 

Kritički tekst Starog zaveta

 

Jevrejski tekst danas pisan je na osnovu aramejskog kvadratnog pisma iz oko 100. g.n.e. Masoreti su ovome pismu postepeno dodavali znake za samoglasnike i interpunkciju što je konačno standardizovano u vreme ravija Aaron ben Mošea ben Ašera iz Allepa (oko 930. g.). Na osnovu njega je grupa naučnika na čelu s Rudolfom Kittelom sastavila tzv. Biblia Stuttgartensia (1929-37), koja se smatra kritičkim izdanjem Starog zaveta. Rad na kritičkom izdanju nastavili su i brojni drugi naučnici, koristeći se stotinama jevrejskih rukopisa, u čemu sve presudniju ulogu imaju i ranije spomenuti Kumranski spisi. Međutim, u kritičkom izdanju Starog zaveta ulogu imaju i njegova antička izdanja na drugim jezicima (grčki, aramejski, sirijski, latinski).

 

Kritički tekst Novoga zaveta

 

Prvi pokušaj izdavanja kritičkog izdanja Novoga zaveta izveo je Erazmo Roterdamski 1516. Ovo je izdanje značajno samo po tome što je bilo prvo (tačnije prvo objavljeno), ali se zasnivalo na malom broju relativno loših rukopisa. Kasniji naučnici, poput već spomenutog Tišndorfa, Vestkota i Horta, Eberharda Nestlea, postigli su znatno pouzdanija izdanja grčkog Novog zaveta.

Današnji oblik kritičkog teksta rezultat je rada grupe evropskih i američkih stručnjaka na čelu s Kurtom Alandom (i njegovom ženom Barbarom), i Brusom Mecgerom, a nastavljaju se na rad Eberharda (i sina mu Ervina) Nestlea. Ovaj se rad zasniva na hiljadama rukopisa na grčkom jeziku (papirusi, unicijali, lekcionari, minuskule, citati crkvenih otaca), kao i na brojnim ranim prevodima na antičke jezike (latinski, sirijski, koptski, arminijski, gruzijski, etiopski, staroslovenski), u njihovim različitim podvrstama. Ukupno se radi o nekih 25000 rukopisa, što omogućuje pouzdanost kritičkog teksta kakvu nema niti jedan drugi spis tog perioda.

Razlike u rukopisima obuhvataju otprilike 1% teksta, a 90% tih razlika uopšte nisu supstancijalne prirode. Tamo gdje imamo bitnih razlika (a radi se o 0,1% teksta), imamo vrlo stroga pravila koja određuju prihvaćenost teksta. Ta su  pravila prilično komplikovana za laika, no dovoljno je znati da pomoću njih bivaju razrešene praktično sve nedoumice o izvornom tekstu. Sve razlike u čitanjima donose se u fusnoti i nabrajaju se izvori koji podupiru jedno od mogućih (prosečno tri) različita čitanja. Prihvaćeni tekst dobija ocenu od A (nedvosmislen) do D (vrlo dvosmislen). Posljednji su slučajevi najređi i nikada ne sačinjavaju doktrinarni problem. Primer teksta vrijednosti D je Rimljanima 14,19 gde Pavle kaže "Težimo" (imperativ, odn. konjunktiv) ili "Težimo” (indikativ) ili "Težite” (i u grčkom isti je oblik za indikativ i imperativ) "za onim što pridonosi miru".

Iz svih je ovih razmatranja potpuno jasno da nam savremena kritička izdanja Novoga zaveta donose nepromenjen i potpuno (99,9%) očuvan tekst kakav je bio napisan od strane novozavetnih pisaca. Na ovome su polju skeptici definitivno izgubili bitku.

 

 Primer kritike jednog teksta

 

Codex D (Bezae Cantabrigiensis) donosi u Luka 6,4 nakon reči "koje niko nije mogao jesti osim samih sveštenika" zanimljiv nastavak: "Istoga dana videvši čovjeka koji je radio subotom reče mu: Čovječe, ako znaš što radiš, blagosloven si. Ako ne znaš, kršitelj si i prestupnik Zakona". Evo razloga zbog kojih ovaj tekst nije prihvaćen kao dio originalnog teksta:

 

  1. Spoljašnji razlozi

 

  1. Ovo čitanje ne nalazimo ni u jednom drugom grčkom tekstu. Od prevoda, postoji samo još u starom latinskom prevodu iz Kembridža, vrlo sumnjive pouzdanosti (kao i svi latinski prevodi pre Vulgate).

  2. Inače codex D spada u tzv. zapadnu familiju tekstova, sklonu dodavanju teksta.

  3. Naučnici načelno daju prednost kraćem čitanju, bez umetaka

 

  1. Unutrašnji razlozi

 

  1. Tekst se očigledno useca između primera s Davidom i zaključka koji iz tog primera sledi: "Sin Čovečji je gospodar od subote”. Neprirodno je da Luka između ove dve izreke stavlja opis događaja. Doduše, tekst se može shvatiti i kao Isusov govor o Davidu (dakle, da je David izgovorio ove riječi), ali to unosi dodatni problem navođenja potpuno fiktivnog primera.

  2. Matej 12,1-8 i Marko 2,23-28 navode isti slučaj trganja klasja u subotu i Isusov razgovor s farisejima. Ovi su izvještaji gotovo doslovce istovetni. Međutim, ni u jednom od njih nema ni najmanje aluzije na razmatrani tekst.

  3. Ni u jednom drugom Isusovom govoru nemamo slično učenje o suboti, grehu, zakonu i sl. Tekst čak ni stilski ne odgovara Isusovom načinu govora.

  4. U celokupnoj Bibliji ne postoji tekst koji bi tvrdio išta nalik ovome.

 

Zbog svih ovih navedenih razloga, nijedan prevod ne donosi ovo čitanje. Prihvaćeno čitanje ima vrijednost A, dakle, nedvosmisleno je.

 

Calendar
«  December 2016  »
SuMoTuWeThFrSa
    123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031

Site friends
  • Create your own site


  • Copyright MyCorp © 2016
    Free website builderuCoz