Monday
2022-01-24
5:00 PM
Welcome Guest
RSS
 
My site
Main Registration Login
Šabati u Novom savezu »
Site menu

Our poll
Rate my site
Total of answers: 55

Statistics

Total online: 1
Guests: 1
Users: 0

Login form

I Stari i Novi savez koriste pluralni oblik riječi „šabat“ u različitim kontekstima.

Na žalost, to se u najvećem broju prevoda Novog saveza ne vidi. Ovakve greške su nastale zbog toga što je novosavezne tekstove uglavnom kontrolisala crkva, a na prevođenju radili ljudi koje nijesu interesovali praznici i knjige Zakona, jer je tradicionalno fokus bio samo na Novom savezu, uz zanemarivanje ili čak odbacivanje Starog, čega se i danas manje više drže sve crkve.

Dakle, umjesto „šabati“ u množini u novosaveznim tekstovima nalazimo „Subotu“ u jednini. Zbog neupućenosti samih prevodilaca u starosavezne zakone i praznike, oni su moguće smatrali da se „šabati“ u množini odnosi na sedmične Subote.

 

Upotreba pojma „šabati“ u Starom savezu

Stari savez koristi riječ „šabati“ u različitim situacijama:

1) Da definiše specifičnu grupu sedmičnih subota koje određuju period između sabora u prvom i trećem mjesecu po biblijskom kalendaru (vidi: 3. Mojsijeva 23:15,26; 5. Mojsijeva 16:9,10).

2) U vezi sa višestrukim šabatima za zemlju pred obilježavanje pedesete jubilarne godine (vidi: 3. Mojsijeva 25:8,10).

3) U kontekstu sedmičnih subota, mladina (Amos 8:4,5; 2. Carevima 4:23) i praznika (3. Mojsijeva 23:2,4,44).

Kad pažljivo razmotrimo Mojsijeve knjige, dolazimo do zaključka da je bilo zabranjeno bilo kakve poslove obavljati na: a) sedmičnu Subotu, i b) Dan pomirenja.

Dani kad su se izbjegavali uobičajeni poslovi su bili sledeći:

– prvi dan Praznika beskvasnih hljebova (15. prvog mjeseca);

– poslednji dan Praznika beskvasnih hljebova (21. prvog mjeseca);

– praznik Sedmica (pedeseti dan, računajući od prvih snopova, tj. treći mjesec);

– Trubni dan (1. sedmog mjeseca);

– Dan pomirenja (10. sedmog mjeseca);

– prvi dan praznika Sjenica (15. sedmog mjeseca);

– osmi dan (22. sedmog mjeseca).

Dan na koji se posao mogao raditi je 14. Pasha.

4) U opštem smislu, gdje postoji određena neizvjesnost na šta se tačno „šabati“ u množini odnose (2. Mojsijeva 31:13; 3. Mojsijeva 19:3), odnosno gdje se vezuju sedmične Subote sa šabatima.

Dan pomirenja je takođe nazvan šabatom (3. Mojsijeva 23:27,31,32; 16:29-31).

Pojam odmora se nalazi i u nekim drugim godišnjim saborima (vidi: 3. Mojsijeva 23:24,39).

 

Šabati (množina) u Novom savezu

1) Fraza „prvi dan sedmice“ se obično nalazi u dva biblijska teksta: Djela 20:7 i 1. Korinćanima 16:2. Međutim, u grčkom originalu stoji „prvi od šabata“ ili „jedan od šabata“ i odnosi se na Prvine, odakle se računaju dani do Pedesetnice (vidi 3. Mojsijeva 23:10,11,15,16).

Pogledajmo kako ovi stihovi (koji su pogrešno prevedeni služili za zloupotrebu tradicionalnih crkvenih teologa koji su odatle pokušali da izvuku navodno svetkovanje nedjelje u vrijeme apostola) dobijaju jasan smisao kad se poštuje originalni tekst:

„A na jednom od šabata, kad su se učenici okupili da lome hljeb, Pavle im je govorio, budući spreman da ide sutradan, te je tako produžio govor sve do ponoći.“ (Djela 20:7)

„Što se tiče sakupljanja za svete, činite i vi onako kako sam odredio galatijskim zajednicama. Na jednom od šabata neka svako od vas u svom domu stavlja na stranu i skuplja koliko može, da ne bude skupljanja kad ja dođem.“ (1. Korinćanima 16:1,2)

2) Dan šabata (množina) odnosi se na Prvine (prvi dan perioda šabata) ili Pedesetnicu (poslednji dan perioda šabata – sedmica. Ovakve primjere nalazimo u sledećim tekstovima: Luka 4:16; Djela 13:14; Djela 16:13.

3) Izraz „na šabate“ odnosi se na sedam subota između praznika Beskvasnih hljebova i Pedesetnice, koje primjere nalazimo u sledećim tekstovima: Matej 12:1; Marko 1:21; Marko 2:23; Luka 4:31; Luka 13:10.

4) U jevanđelju po Luki 6:1 iz originalnog teksta na grčkom jeziku možemo lako zapaziti da se pomenuti dan odnosi na drugu sedmičnu Subotu posle praznika Prvina. To znači da učenici nijesu trgali klasje prije praznika Prvih snopova. Dakle, to nije bila sedmična Subota koja prethodi Prvinama, već druga sedmična Subota, posle tog praznika. U tom slučaju učenici nijesu prekršili zabranu propisanu u 3. Mojsijevoj 23:14: „Ne jedite hljeb ni pečeno zrnevlje ni novo zrnevlje sve do tog dana, dok ne donesete prinos za svog Boga. To je trajna odredba za vaše naraštaje u svim mjestima gdje živite.“ Isus nije došao da ukine ili krši Zakon, već da ga ispuni (Matej 5:17,18)!

Pravilan prevod Luka 6:1,2, dakle, glasi ovako: „Druge Subote [posle Prvina] je prolazio kroz žitna polja, a njegovi učenici su kidali klasje, trljali ga rukama i jeli. Na to su neki od fariseja rekli: ‘Zašto radite ono što se na šabate ne smije?’“

5) U Mateju 28:1 izraz „šabati“ u množini se ne odnosi na sedmičnu Subotu, koja je upravo bila završila, već na period od sedam sedmica, poznatih kao „šabati“ (vidi: 3. Mojsijeva 23:15,16; 5. Mojsijeva 16:9,10)! Pravilan prevod glasi: „Po večeri od šabata, u osvitu prvog od šabata, dođoše Marija Magdalena i druga Marija da pogledaju grob.“

 

Zbog nepravilnog prevoda, ovaj redak je povod za nastanak mnogih kontroverzi. Između ostalih, zloupotrebljavaju ga i neki dispenzacionalisti u svojim „tumačenjima“ da je Isus zapravo razapet u srijedu, te da Matej 28:1 navodno govori o dvije subote.

I ostala jevanđelja potvrđuju da se izraz „šabati“ odnosi na početak sedmica do Pedesetnice!

Marko 16:1,2: „Kad je prošla Subota [sedmični dan od odmora], Marija Magdalena i Marija, Jakovljeva majka, i Saloma kupile su mirise da bi otišle i namazale Isusovo tijelo. I u samu zoru prvog od šabata, na izlasku sunca, došle su do groba.“

 

Luka 24:1: „A na prvi od šabata, vrlo rano, otišle su na grob, i neke druge [žene] sa njima, noseći mirise koje su pripremile.“

 

Jovan 20:1: „A na prvi od šabata, Marija Magdalena je došla do groba rano ujutru, dok je još bio mrak, i vidjela je da je kamen već pomjeren sa groba.“

 

Dakle, očigledno je da je riječ o prvom od šabata ili sedmica, koji je ujedno bio praznik Prvina ili prvih snopova (vidi: 3. Mojsijeva 23:15,16; 5. Mojsijeva 16:9,10). Isus je svojim vaskrsenjem upravo na taj dan, koji inače uvijek pada na početak sedmičnog ciklusa (vidi: 3. Mojsijeva 23:11,16), ispunio praznik Prvina (vidi: 1. Korinćanima 15:20).

Treba takođe razumjeti zašto se u jevrejskoj misli ovaj period veže u jednu cjelinu. Praznik prvina (prvih snopova) u užem smislu je prvi šabat, a sam dan Pedesetnice poslednji šabat, koji objedinjuju početak žetve (prvi snopovi) i završetak – veliku žetvu. Sve ovo ima svoj duboki tipološki smisao.[1]

Ovo mnogima može zvučati revolucionarno, ali najvažniji proklamovani cilj projekta Biblija – Novi revidirani prevod upravo je povratak izvornom značenju teksta!

6) Još jedan predmet zloupotrebe od nekih vjerskih grupa su mladine. Pažljivo razmatranje termina „mladine“, kao reference za najveći broj godišnjih dana od odmora, otkriva da nije moguće koristiti stihove o mladinama u opravdanju prakse držanja mjeseci po lunarnom ciklusu. Naime, astronomski, Mjesec rotira oko Zemlje u ciklusu od oko 29,5 dana. Ako je lunarno učenje tačno, onda bismo trebali očekivati da te primjere nađemo u Bibliji. Međutim, takvih primjera nema. U definisanju mjeseca Božja Riječ koristi obrazac od 30 dana. To takođe znači da nije moguće tačno znati u koji dan počinje jevrejski mjesec ili jevrejska godina. Početna tačka za 30-dnevni ciklus koji je Bog uspostavio, što se recimo jasno vidi iz hronologije Potopa (1. Mojsijeva 7:11,24; 8:4) ili iz izvještaja o napuštanju Egipta do davanja Zakona na Sinaju, te takođe iz proročkih perioda (3,5 vremena ili godine = 42 mjeseca = 1260 dana), nije više poznata. Tako dok Jevreji i neke hrišćanske grupe insistiraju na držanju svih (ili nekih) godišnjih praznika/mladina (ili čak tzv. lunarnih šabata), nemoguće je ustanoviti ispravni tajming.[2]

7) Ostale subote (u množini) u Novom savezu nalazimo u sledećim tekstovima: Matej 12:5,10,11,12; Marko 2:24; 3:2,4; Luka 6:2; 6:9. Ovo se odnosi na subote (šabate) generalno: sedmične Subote, Dan pomirenja, kao i ostalih šest godišnjih šabata zapovijeđenih za odmor (vidi: 3. Mojsijeva 23:24,39).

Fariseji (sveštenici) su pitali Isusa da li je dopušteno liječenje na šabate (ne u Subotu – jednina). To takođe pravi veliku razliku u razumijevanju.

Možemo zaključiti da je ispravan prevod biblijskih tekstova veoma važan kako bi se izbjeglo zastranjivanje, te prepoznali i sasjekli u korjenu različiti oblici manipulacije.

Pavle Simović

__________________

[1] Više o tipskom značenju praznika u knjizi „Tipologija i Plan spasenja“.

[2] Za širi uvid u odnos praznika, mladina i računanje vremena, vidite sledeće tekstove: Ezekijel 45:17; 46:1,3; 1. Dnevnika 23:11,31; 2. Dnevnika 2:4; 8:13; 31:3, Ezra 3:5, Nehemija 10:33; Isaija 1:13-14; 66:23; Osija 2:11; 5:7; Kološanima 2:16; Psalam 81:1-7… Ilustraciju za mladine (mlad mjesec) nalazimo u 1. Samuelovoj 20:5,18,24-27,34-35. Stihovi koje ljudima daju povoda da vjeruju kako je postojala zapovijest za držanje mladog mjeseca nalaze se u 4. Mojsijevoj 28:11,14 i 29:1,2,6. Ali takvi propuštaju da zapaze da je Trubni dan zapravo „mladina“.

Calendar
«  January 2022  »
SuMoTuWeThFrSa
      1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031

Site friends
  • Create your own site


  • Copyright MyCorp © 2022
    Free website builderuCoz